የክሊራን ስምንነትና ጠቀሜታው

Posted in Know How

የግብር አከፋፈል ምስክር ወረቀት /ክሊራንስ/ ምንድን ነው?

የግብር አከፋፈል ምስክር ወረቀት /ክሊራንስ/ አንድ ግብር ከፋይ በግብር ዘመኑ የሚጠበቅበት ግዴታ ሲወጣና አስፈላጊ ቅድመ ሁኔታዎች ሲያሟላ ስለግብር አከፋፈል የሚሰጠው ማስረጃ ነው፡፡

የግብር አከፋፈል ምስክር ወረቀት (ክሊራንስ) ለምን ያስፈልጋል?

ግብር ከፋይ የንግድ ስራ ፈቃዱን ለማደስ፣ የንግድ ስራውን ለማቋረጥ ወይም ለማስተላለፍ፣ በንግድ ስራ ተሰማርቶ የመኖሪያ ቤት ባለቤትነት ስም ዝውውር ለመፈፀም፣ በጨረታ ላይ ለመሳተፍ አግባብ ባለው ህግና መመሪያ መሠረት በመንግስታዊ መ/ቤቶች ወይም በመንግስት የልማት ድርጅቶች ወይም መንግስታዊ ባልሆኑ ድርጅቶች ወይም ግለሰቦች ክሊራንስ እንዲያቀርብ ስለሚጠየቅ ነው፡፡

የታክስ  ክሊራንስ

በታክስ አስተዳደር አዋጅ 983/2008 አንቀጽ 61 መሰረት

ሀ/ ማንኛውም ታክስ  ከፋይ  በፀደቀው  ቅጽ  መሠረት የታክስ ክሊራንስ  የምስክር  ወረቀት እንዲሰጠው  ለባለሥልጣኑ ማመልከት  ይችላል፡፡

ለ/ ባለሥልጣኑ ታክስ ከፋዩ በታክስ ሕግ መሠረት የተጣለበትን ታክስ  የመክፈል  ግዴታ የፈፀመ  መሆኑን ሲያረጋግጥ  በሚያወጣው  መመሪያ  መሠረት  ታክሰ  ከፋዩ ማመልከቻውን ባቀረበ በ 14 (በአሥራ አራት)  ቀናት  ውስጥ   የታክስ ክሊራንስ  የምስክር  ወረቀት  መስጠት  አለበት፡፡

ሐ/ ማመልከቻ የሚያቀርበው ታክስ ከፋይ ለቀደመው ዓመት ወይም ለቀደሙት ዓመታት በታክስ ከፋይነት ያልተመዘገበ እንደሆነ ባለሥልጣኑ ታክስ ከፋዩ የተመዘገበ መሆኑን በመግለጽ ታክስ ከፋዩ  ማመልከቻ  ባቀረበ በ 14 (በአሥራ አራት) ቀናት  ውስጥ  የታክስ  ክሊራንስ  የምስክር  ወረቀት መስጠት  ይኖርበታል፡፡

መ/ ማንኛውም የሚኒስቴር መስሪያ ቤት፣   ማዘጋጃ   ቤት፣ የመንግሥት የሥራ ክፍል፣ ወይም የፌደራል ወይም የክልል መንግሥት ቢሮ ወይም ሌላ ማንኛውም የመንግሥት አካል ታክስ ከፋይ የታክስ ክሊራንስ የምስክር ወረቀት ካላቀረበ  በስተቀር  ማንኛውንም  ፈቃድ መስጠት   ወይም  ማደስ  ወይም   በመንግሥት  ጨረታ እንዲሳተፍ  መፍቀድ  አይችልም፡፡

ሰ/ ባለሥልጣኑ  በዚህ  አንቀጽ  ንዑስ  አንቀጽ  (1)  መሠረት ማመልከቻ ላቀረበ  ታክስ  ከፋይ  የታክስ  ክሊራንስ የምስክር  ወረቀት ላለመስጠት የወሰነ እንደሆነ ታክስ ከፋዩ ማመልከቻውን ባቀረበ  በ 14 (በአሥራ አራት) ቀናት ውስጥ ማመልከቻውን ያልተቀበለበትን ምክንያት የሚገልጽ የውሳኔ  ማስታወቂያ  ይሰጠዋል፡፡

ለንግድ ስራ ፈቃድ እድሳት ክሊራን ስለማግኘት

ላለፉት የግብር ፈቃድ ዘመናት የንግድ ትርፍ ግብር፣ የስራ ግብር፣ የተጨማሪ እሴት ታክስ፣ ተርን ኦቨር ታክስ፣ ኤክሳይዝ ታክስ እና ቴምብር ቀረጥ ተወስኖ የውሳኔ ማስታወቂያ ደርስዎት ከሆነ በውሳኔው መሠረት የሚፈለግብዎን የግብር ዕዳ አጠናቆ መክፈል ወይም የክፍያ ጊዜ ስምምነት መግባት ወይም በአቤቱታ አጣሪ ኮሚቴ /በግብር ይግባኝ ሰሚ ጉባዔ/ ቀጠሮ ላይ መሆን፣

የዘመኑ ግብር /ታክስ/ ማለትም የደመወዝ ገቢ ግብር፣ የንግድ ስራ ገቢ ግብር፣ ተጨማሪ እሴት ታክስ፣ የኤከሳይዝ ታክስ፣ የተርን ኦቨር ታክስና የቴምብር ቀረጥ በተመለከተ በገቢ ማስታወቂያ ወቅት መክፈል፣

ላለፉት የግብር ዘመናት ቅሬታዎን ለግብር ይግባኝ ጉባኤ ወይም ለአቤቱታ አጣሪ ኮሚቴ አቅርበው ውሳኔ አግኝተው ከሆነ በይግባኝ ውሳኔው መሠረት መክፈል፣

በግብር ውሳኔ አፈፃፀም ክስ ላይ የሚገኙ ከሆነ በአንዴ መክፈል ወይም የመክፈያ ጊዜ ከተሰጠዎት በገቡት ስምምነት መሠረት መክፈል ይገባል፡፡

የንግድ ድርጅት ለመዝጋት ወይም የባለቤትነት ስም ለማስተላለፍ የሚያስችል ክሊራን ስለማግኘት­

የንግድ ስራው ሙሉ ለሙሉ የሚቋረጥ ወይም የሚተላለፍ ከሆነ ስራው እስከ ተቋረጠበት ወይም እስከተላለፈበት ጊዜ ድረስ ግብር ተወስኖ መክፈል ይገባል። የንግድ ስራው በከፊል የሚቋረጥ ወይም የሚተላለፍ ከሆነ የጠያቂው ግብር ከፋይ ደርጅት የተጣራ ሃብት እና/ወይም በሂሳብ መግለጫው ከተመዘገበ ቋሚ ንብረቱ ከ50 በመቶ ሳይበልጥ የሚሸጥ ከሆነ እስካለፈው የግብር ዘመን ድረስ ግብሩ ተወስኖ ሙሉ ለሙሉ መክፈል ሲኖርብዎት ጥያቄው እስቀረበበት ጊዜ ድረስ ደግሞ በታሳቢ መክፈል ይገባል፡፡

የንግድ ተሽከርካሪን ባለቤትነት ስም ለማዛወር ወይም ሰሌዳ ለመመለስ ወይም አድራሻ ለመቀየር የሚያስችል ክሊራን ስለማግኘት

የጠየቁት አገልግሎት በሽያጭ ለማዛወር ከሆነ ተሽከርካሪው በተገዛበት ዋጋ መካከል ባለው ልዩነት ላይ ግብር የሚጠይቅ አንደ መሆኑ መጠን ግብር ተወስኖ የሚከፈለው እስከ ተዛወረበት ጊዜ ድረስ ይሆናል፡፡ ሌላ የንግድ ድርጅት /ተሽከርካሪ ያለዎትና የጠየቁት አገልግሎት ሰሌዳ ለመመለስ ወይም ኮድ ለመቀየር ወይም አድራሻ ለመለወጥ ከሆነ የጠያቂው ግብር ከፋ ይደርጅት የተጣራ ሃብት እና/ወይም በሂሳብ መግለጫው ከተመዘገበ ቋሚን ብረቱ ከ50 በመቶ ሳይበልጥ የሚሸጥ ከሆነ ግብሩ የሚወሰነው አስካለፈው የግብር ዘመን ድረስ ይሆናል፡፡

አመልካች ሌላ የንግድ ድርጅት /ተሽከርካሪያለውና የጠየቀው አገልግሎት የንግድ ተሽከርካሪውን በሽያጭ ለማዛወር ከሆነ የጠያቂው ግብር ከፋይ ድርጅት የተጣራ ሃብት እና/ወይም በሂሳብ መግለጫው ከተመዘገበ ቋሚ ንብረቱ ከ50 በመቶ ሳይበልጥ የሚሸጥ ከሆነ እስካለፈው የግብር ዘመን ድረስ ግብሩን ወስኖ በማስከፈል አገልግሎት የሚሰጥ ሲሆን ተሽከርካሪው በተሸጠበትና በተገዛበት መካከል ያለው ልዩነት ከድርጅት/ተሽከርካሪው ግብር የሚከፈልበት ገቢ ጋር ተዳምሮ የዘመኑ ግብር በሚወሰንበት ጊዜ የሚታሰብ ይሆናል፡፡

በጨረታ ለመሳተፍ የሚያስችል ክሊራን ስለማግኘት

ለንግድ ስራ ፈቃድ ዕድሳት የተቀመጠውን የግብር አከፋፈል ግዴታዎች እንዲያሟላ ይጠበቃል፡፡

ለመኖሪያ ቤት ባለቤትነት ስም ዝውውር ክሊራን ስለማግኘት

ማመልከቻ እስካቀረቡበት ጊዜ ድረስ ግብር ላልተወሰነበት ዘመን የግብር ዕዳ መክፈል ይኖርብዎታል፡፡

የተሰጠ ክሊራንስ ለምን ያህል ጊዜ ያገለግላል?

ለንግድ ስራ ፈቃድ እድሳት አገልግሎት የተሰጠ ክሊራንሱ ላይ ለተጠቀሰው የግብር ዓመት ሆኖ እስከፈቃድ ማደሻ ማብቂያ ጊዜ ድረስ ያገለግላል፣ ለንግድ ድርጅት/ለንግድተሽከርካሪ/ የባለቤትነት ስም ለማስተላለፍ፣ ለመዝጋት፣ ኮድ ለመቀየር፣ አድራሻ ለመለወጥ፣ የአክሲዮን ባለቤትነት መብት ለማዛወር የሚሰጥ ክሊራንስ ክሊራንሱ ከተሰጠበት ቀን አንስቶ ለሁለት ወር ጊዜ የሚያገለግል ሲሆን፣ በጨረታ ለመሳተፍ የሚያገለግል ክሊራንስ ለ6 ወር ያገለግላል፡፡

 

Visitors: Yesterday 115 | This week 333 | This month 2159 | Total 405078

We have 242 guests and no members online